ساختمان سرعتي پوسته در اصفهان

بررسي ويژگيهاي لرزه زمين ساخت ،لرزه خيزي و تعيين سرعت انتشار موج لرزه اي در پوسته زمين ، نقش مهمي در شناسايي توانمندي گسله ها و تعيين محل دقيق زمين لرزه ها دارد. بر اساس داده هاي موجود در شبكه زلزله نگاري اصفهان از تاريخ 01/09/2000 تا پايان 30/12/2002 توسط 4 ايستگاه تعداد 3968 زلزله ثبت شده است. با استفاده از وارون سازي داده هاي لرزه اي ثبت شده ، 15 پروفيل شامل دو ايستگاه و يك زلزله ، زمانهاي رسيد امواج به ايستگاههاي مورد نظر محاسبه شده و سپس با انتخاب يك مدل اوليه سه لايه پارامترهاي عمق و سرعت مربوط به هر لايه بهينه گرديده است كه عمق فصل مشترك لايه اول و دوم از 5 تا 17 كيلومتر و عمق فصل مشترك لايه دوم و سوم از 24 تا 46 كيلومتر متغير است. تغييرات سرعت در لايه دوم از 5.2 تا 6.1 كيلومتر بر ثانيه و ضخامت اين لايه از 3.8 تا 16.9 كيلومتر متفاوت است. تغييرات سرعت در لايه سوم از 4.2 تا 6.7 كيلومتر بر ثانيه بوده و ضخامت اين لايه نيز در موقعيت هاي مختلف از 20 تا 33.4 كيلومتر متغير مي باشد كه نتايج بهينه سازي شده با انجام درون يابي براي رسم نقشه هاي پربندي سرعت با عمق به كار برده شده اند. با بررسي دقيق نقشه ها ، نا پيوستگي سرعتي يا تغييرات ناگهاني در عمق فصل مشترك لايه ها به گسل هاي موجود در منطقه نسبت داده شده اند.

مقدمه

در ترسيم نقشه هاي تكتونيك دنيا، قسمت اعظم فلات ايران را به صورت يك صفحه (plate) كوچك مثلثي در نظر مي گيرند كه به وسيله دو سيستم گسل تراستي (البرز در شمال و زاگرس در جنوب غرب) محدود مي شود و از نظر موقعيت جغرافيائي در حاشيه جنوبي صفحه اوراسيا و در طول بين ، و عرض بين قرار دارد. همچنين مجموعه حوادث زمين شناسي رخ داده شده ، نشانه ناآرامي پوسته در نواحي مختلف ايران مي باشد كه نتيجه آن زمين لرزه است وقتي مطالعه زمين شناسي يك سرزمين مورد نظر است، منظور مطالعه پوسته زمين آن و بالاخص بخش سطحي همين پوسته و تغييرات تحولاتي است كه در طي دوران هاي زمين شناسي بر اثر عملكرد فازهاي مختلف كوهزائي و خشك زائي، پسرويها و پيشرويهاي دريايي، هوازدگي و فرسايش، در سطح آن پديد آمده و مطالعه همين عوارض به خصوص در كشور ما مي تواند كمك بسيار زيادي به شناخت دقيق تر مكان وقوع زلزله ها و گسل ها نمايد.

علاوه بر اين ها دلايل عمده در خطاي تعيين موقعيت زلزله هاي ايران، پراكنده بودن دستگاه ها در ايران و عدم وجود مدلهاي پوسته اي و سرعتي مي باشد.

به همين دليل مكان يابي مجدد زلزله، حتي پس از بازخواني مجدد همه زمانهاي رسيد ممكن است موقعيت هاي كانوني را اصلاح نكند،بنابراين در صورتي اين كار معنا پيدا مي كند كه يك مدل پوسته اي صحيح در دسترس باشد.

يكي از اهداف علم ژئوفيزيك، مطالعه ساختمان پوسته زمين است. از مهمترين موارد كاربرد نتايج پوسته زمين، مطالعات زمين ساختي و لرزه خيزي است.

زمين لرزه ها چشمه هاي انرژي امواج كشسان هستند كه از تمامي درون كره زمين عبور كرده و اطلاعات در مورد ساختار كشساني درون زمين را در بر دارند.

روش هاي گوناگون ژئوفيزيكي از جمله :

الف : روش هاي گراني سنجي : اندازه گيري تغييرات در ميدان گراني زمين

ب: روش هاي مغناطيس سنجي : اندازه گيري تغييرات مغناطيسي سنگها

ج: روش هاي الكتريكي : در كاوشهاي الكتريكي با آشكار سازي هايي، اثرهاي سطحي حاصل از عبور جريان الكتريكي از داخل زمين بررسي مي شود و به انواع متعددي همچون جريان تلوريك مگنتوتلوريك، مقاومت ويژه، الكترومغناطيس، قطبش و القائي و ... تقسيم مي گردد .